Lata 1982 – 1984

styczeń 1982
We Wrocławiu następuje wpadka drukarni NZS.

5 stycznia
Po kilku tygodniach oficjalnego „zawieszenia” władze rozwiązują Niezależne Zrzeszenie Studentów. W uzasadnieniu wspomnianej decyzji podano m.in., iż „[…]wbrew oczywistym wymogom prawa, już podczas tego stanu [wojennego – T.R.], niezaniechane poczynania Zrzeszenia godziły i nadal godzą w spokój społeczny. Organizowano strajk w niektórych uczelniach. Wielu działaczy NZS aktywnie uczestniczyło również w strajkach w szeregu zakładach pracy […]Sporządza się i kolportuje ulotki z fałszywymi informacjami […] Wszystko to stanowi jaskrawe naruszenie dekretu o stanie wojennym[…]”. Warto podkreślić, że nieporównywalnie liczniejszą strukturę, jaką była „Solidarność” władze oficjalnie delegalizują w październiku tegoż roku.

30 kwietnia
Na Uniwersytecie Jagiellońskim, podczas akademii z okazji 1 maja, grupa studentów domaga się przywrócenia działalności „Solidarności” oraz NZS.

15 maja
W Lublinie powołano Międzyuczelniany Komitet Oporu NZS.

22-24 maja
Mają miejsce akcje protestacyjne studentów UMCS w związku ze zdymisjonowaniem rektora uczelni prof. Tadeusza Baszyńskiego.

16 czerwca
Lubelski Międzyuczelniany Komitet Oporu NZS organizuje protest pod hasłem walki o autonomię uczelni.

Druga połowa 1982
Wznawiają działalność samorządy uczelniane. Wielu działaczy NZS angażuje się w ich odbudowę. Zarazem miał miejsce bojkot samorządu przez niektóre środowiska akademickie np. w Krakowie czy Wrocławiu.

3 listopada 1982 – 14 marca 1983
W Białymstoku przed Wojskowym Sądem Garnizonowym trwa proces wytoczony 21 członkom NZS oraz „Solidarności”. Z racji zniesienia w międzyczasie (od początku 1983) obowiązywania trybu doraźnego w sądownictwie wyroki są stosunkowo łagodne. Większość osób została uniewinniona bądź otrzymuje wyroki w zawieszeniu. Zapadają też decyzje o umorzeniu śledztw. Sprawa została ostatecznie zakończona po amnestii ogłoszonej przez władze w lipcu 1983 roku.

19 listopada 1984
Tymczasowa Komisja Koordynacyjna wydaje oświadczenie w obronie autonomii szkół wyższych

grudzień '84
Na Uniwersytecie Gdańskim kilka tysięcy studentów i pracowników podpisuje protest przygotowany przez samorząd przeciwko nowelizacji ustawy o szkolnictwie wyższym.

17 stycznia 1985
W Sejmie złożono protest przeciwko nowelizacji ustawy poparty ponad trzema tysiącami podpisów zebranych na Uniwersytecie Adama Mickiewicza w Poznaniu.

14 lutego
Pomimo protestów i uchwał senatów uniwersytetów w Krakowie, Gdańsku, Poznaniu i Warszawie minister szkolnictwa Benon Miśkiewicz, po porozumieniu z Radą Państwa, podejmuje ostateczną decyzję o natychmiastowym zwolnieniu z UAM prof. Leszka Nowaka wcześniej zawieszonego „w prawach nauczyciela”.

25 lipca
Sejm uchwala nową ustawę o szkolnictwie wyższym. Likwiduje ona między innymi niezależność samorządu uczelnianego i międzywydziałowe koła naukowe.

7 marca 1986
W rocznicę wydarzeń marcowych podczas wiecu zorganizowanego przez sympatyków NZS na Uniwersytecie Warszawskim nadano audycję „Radia Solidarność” zawierającą przemówienie Zbigniewa Bujaka oraz oświadczenie NZS.

5 października
W Krakowie utworzono Krakowską Radę Koordynacyjną NZS skupiającą przedstawicieli uczelni krakowskich, redakcje pism zrzeszenia „Przeglądu Akademickiego” oraz „Indeksu”.

25 października
Krakowska Rada Koordynacyjna NZS powołuje fundusz NZS, którego zadaniem jest finansowanie prasy i akcji propagandowych, dotowanie kolportażu i bibliotek, pomoc finansowa dla represjonowanych studentów, wspomaganie kultury niezależnej oraz innych inicjatyw studenckich.

Lata 1986/1987
Niezależne Zrzeszenie Studentów rozpoczęło jawne działanie.

Rok 1987

10 stycznia
W akademiku Politechniki Warszawskiej odbywa się spotkanie przedstawicieli środowisk akademickich różnych ośrodków, zwane też II Zjazdem NZS. W zjeździe uczestniczą studenci z Wrocławia, Krakowa, Łodzi, Katowic, Radomia i Warszawy, choć nie biorą w nim udziału przedstawiciele Uniwersytetu Warszawskiego. Są natomiast studenci Politechniki Warszawskiej. Wybrano władze krajowe (Komisję Krajową).

1 marca
Odbyło się posiedzenie Krajowej Komisji NZS. Utworzono Centralne Archiwum NZS.

4 kwietnia
W Krakowie odbyło się zebranie Komisji Krajowej NZS. Zdecydowano się powrócić do dawnej nazwy Krajowej Komisji Koordynacyjnej. Za podstawę działalności uznano statut uchwalony w 1981 roku.

10 maja
KKK NZS wystosowała list powitalny do Papieża Jana Pawła II z racji zbliżającej się jego wizyty w Polsce. Członkowie i sympatycy Zrzeszenia brali udział w tych uroczystościach.

18 czerwca
KKK NZS utworzyła fundusz stypendialny wspierający badania naukowe prowadzone przez studentów.

Jesień '87
Następuje rozłam w organizacji powodem są różnice w stosunku do przysięgi wojskowej oraz wyboru przewodniczącego NZS.

15 listopada
Odbywa się posiedzenie KKK NZS. Wybrano przewodniczącego oraz rzecznika NZS. Skierowano list do Prymasa Józefa Glempa przedstawiając credo Komisji, w którym zapewniano „o oddaniu ideałom pracy dla Boga, Ojczyzny i Narodu”.

12 grudnia
Opozycyjna grupa NZS w nawiązaniu do wydarzeń z 15 listopada, wydaje oświadczenie informujące o braku przewodniczącego, wskazując na nieważność dokonanego wyboru.

14 grudnia
Krakowska Rada Koordynacyjna NZS uchwala votum separatum wobec listu wystosowanego przez KKK NZS do Prymasa Polski Kardynała Józefa Glempa.

30 grudnia
Obraduje alternatywne prezydium NZS. Powstają dwa prezydia NZS wydające sprzeczne komunikaty.

Rok 1988

17 lutego
Następuje reaktywacja NZS na Uniwersytecie Łódzkim.

8 marca
W rocznicę wydarzeń Marca 1968, w duchu idei walki o jawną działalność NZS, na terenie Uniwersytetu Warszawskiego odbywa się wiec pod hasłem „NZS wraca”. W jego trakcie ujawniono Komitet Założycielski NZS UW. Przedstawiono Deklarację Programową oraz wniosek o rejestrację Zrzeszenia. Jako sukces odnotowano zapisanie się do NZS 889 studentów.

29 kwietnia
Podziemny Zarząd Niezależnego Zrzeszenia Studentów Uniwersytetu Warszawskiego ogłasza pogotowie strajkowe.

1 maja
NZS aktywnie włącza się w niezależne obchody święta pracy.

3 maja
Uniwersytet Gdański rozpoczyna strajk solidarnościowy ze strajkującymi robotnikami.

5 maja
Na Uniwersytecie Warszawskim odbywa się jednodniowy strajk okupacyjny.

10 maja
W odpowiedzi na apel Prezydium KKK NZS, na znak solidarności ze strajkami robotniczymi, w ośrodkach akademickich zorganizowano ogólnopolski dzień protestu. Protesty maja miejsce w Warszawie, Gdańsku, Poznaniu, Toruniu, Katowicach, Wrocławiu, Krakowie i Lublinie. Na tle zmęczonego i niechętnego do oporu wobec władzy społeczeństwa, nowe pokolenie studentów NZS żądne legalnego funkcjonowania oraz demokratyzacji państwa, pokazuje swoja siłę.

sierpień '88
Środowisko studenckie wspomaga również strajki robotnicze poprzez prowadzenie punktów informacyjnych, drukowanie biuletynów strajkowych, czy przerzucanie żywności do zakładów.

9-11 września
Trwają obrady III Krajowego Zjadu NZS. Wybrano nowe, jawne, władze krajowe Zrzeszenia. Uchwalono ogólnopolski program Zrzeszenia.

14 października
W Urzędzie Miasta Stołecznego Warszawy złożono wniosek o rejestrację NZS. 9 listopada tegoż roku władze odmawiają rejestracji. Nie pomaga odwołanie do ministra spraw wewnętrznych, który negatywną decyzję podtrzymuje.

16 grudnia
W Warszawie odbywa się happening „Bardzo Święty Mikołaj”. Zbierane są m.in. pieniądze na benzynę aby rozwiązać „palący problem” biblioteki uniwersyteckiej poprzez jej późniejsze podpalenie. W ten w istocie przejaskrawiony sposób studenci zwracają uwagę na tragiczny stan techniczny biblioteki.

Rok 1989

6 lutego
Przedstawiciele NZS rozmawiają z Krajową Komisją Wykonawczą NSZZ "Solidarność" o uczestnictwie przedstawicieli Zrzeszenia w obradach Okrągłego Stołu.

6 lutego – 5 kwietnia
Trwają obrady Okrągłego Stołu. Przedstawiciele NZS nie zostają zaproszeni do uczestnictwa w obradach. Nie zostają też spełnione oczekiwania studentów w sprawie ponownej rejestracji Zrzeszenia i reformy szkolnictwa wyższego. Na znak protestu NZS nie podpisuje ustaleń końcowych okrągłego stołu.

17 lutego
W Krakowie ZOMO nataciera na rozchodzących się po demonstracji członków NZS oraz Federacji Młodzieży Walczącej.

8 marca
W Warszawie odbyła się manifestacja studencka w rocznicę Marca '68.

22 kwietnia
We Wrocławiu rozpoczyna się IV Zjazd NZS. Podzielono go na dwie tury: kwietniową (we Wrocławiu) i majową (w Sopocie).

6 maja
W Sopocie odbyła się druga tura Zjazdu NZS. Jednym głosem ponad wymagane 2/3 głosów delegatów przyjęto tzw. warszawski model statutu zakładający centralizm w opozycji np. do lubelskiej koncepcji federacyjnej.

23 maja
Sąd Wojewódzki na rozprawie w Warszawie ponownie odrzuca wniosek o rejestrację NZS. Po wyjściu z sądu NZS urządza na ulicach stolicy manifestację, którą rozpędza milicja. Rozpoczyna się strajk okupacyjny na Uniwersytecie Warszawskim.

22 września
Sąd Najwyższy po uchyleniu decyzji Sądu Wojewódzkiego zarejestrował NZS przyznając mu m.in. prawo do strajku.

24 – 26 listopada
Odbywa się V Krajowy Zjazd NZS. Wyrazem kryzysu organizacji w tym okresie jest niedopełnienie procedur związanych z rejestracją.